📜 Wetenschappelijke studie roept op tot herziening van de prehistorie in Marokko
De Marokkaanse archeoloog Abdeljalil Bouzouggar heeft samen met internationale onderzoekers een baanbrekend artikel gepubliceerd waarin hij pleit voor een fundamentele herziening van de prehistorische chronologie in Marokko. Het artikel verscheen in het tijdschrift van het Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland en draagt de titel “A Reassessment of Moroccan Prehistory from the Middle Stone Age to the Late Stone Age”.
De studie werd gerealiseerd in samenwerking met Nick Barton (Universiteit van Oxford), Louise Humphrey (Natural History Museum, Londen) en Stacey Carolin (Oxford University).
⛏️ Herlezing van oude gegevens
Bouzouggar legt uit dat archeologische data die ruim 25 jaar geleden verzameld werden, opnieuw zijn geanalyseerd met moderne technieken. Dit leidde tot het inzicht dat veel benamingen en dateringen die in Marokko gebruikt worden, te sterk leunen op Europese referenties, vooral uit Frankrijk. “Het toont een eurocentrische bias,” aldus Bouzouggar, “maar de realiteit van Noord-Afrika is complexer en rijker.”
🪨 Het Atérien en het Moustérien
In de 19e eeuw werd het Midden-Paleolithicum in Marokko verbonden met de Europese cultuur van het Moustérien. Toen unieke werktuigen ontdekt werden, ontstond een lokale benaming: het Atérien. Later bleek dat beide mogelijk tot dezelfde periode behoren, maar dat zij ook kunnen wijzen op het bestaan van twee menselijke groepen: één die bloeide in natte klimaatsperiodes en een andere die uitblonk tijdens droge fases.
🧬 Nieuwe inzichten in chronologie
Tot 2003 werd aangenomen dat de Atérien-cultuur bestond tussen 40.000 en 20.000 jaar geleden, gebaseerd op koolstof-14-datering. Nieuwe technieken, zoals elektronische spinresonantie (ESR), toegepast op fossiele tanden in de grot van Alia bij Tanger, hebben deze periode fors uitgebreid. Volgens de nieuwste gegevens zou de Atérien-cultuur wel 150.000 jaar oud kunnen zijn.
Daarom wordt tegenwoordig aangeraden meerdere dateringsmethoden tegelijk te gebruiken om fouten en vertekeningen te vermijden.
🌍 De overgangsperiode
Een belangrijk punt dat Bouzouggar benadrukt is de zogenoemde “kloof” tussen het Midden- en Boven-Paleolithicum. In de jaren vijftig leek er een gat van duizenden jaren, maar dit bleek vooral te wijten aan beperkte methodologieën. Recente vondsten wijzen op een tussenliggende cultuur (27.000 – 23.000 jaar geleden) die een brug vormde tussen de twee periodes. Voor deze cultuur moet nog een officiële naam worden vastgesteld.
🎓 Nieuwe generatie onderzoekers
Bouzouggar prijst de huidige generatie studenten en jonge onderzoekers van het Nationaal Instituut voor Archeologie en Erfgoed en universiteiten in binnen- en buitenland. Zij onderzoeken thema’s zoals steentechnologieën, menselijke resten, fauna en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen.
Volgens hem zal dit jonge onderzoeksteam in de toekomst aantonen dat de prehistorie van Marokko veel rijker en indrukwekkender is dan lange tijd werd aangenomen.
🔎 De studie bevestigt dat Marokko één van de belangrijkste centra is om het menselijke verleden in Noord-Afrika te begrijpen. Nieuwe technieken en frisse blikken zorgen ervoor dat de geschiedenis van het land stap voor stap wordt herschreven.
