🧠 Socioloog Benis: “Het Marokkaanse samenleving is voorbij… jongeren dwalen in identitaire vervreemding”
📚 Cultuur | 💻 Digitalisering | 👥 Maatschappij
In een alarmerende analyse stelt socioloog en universitair docent Said Benis dat de traditionele Marokkaanse samenleving zoals we die kenden “ten einde is gekomen”. In zijn recentste paper schetst hij hoe de samenleving transformeerde van fysiek sociaal contact naar digitale interactie, met een verschuiving van mondelinge communicatie naar beeld- en geluidsmedia.
Benis wijst op een digitale generatie die wordt opgevoed in virtuele omgevingen, losgekoppeld van traditionele familiecontexten. “De burgerzin verschuift naar een virtuele identiteit,” stelt hij, waarbij opvoeding plaatsvindt via sociale media, algoritmes en zelfs artificiële intelligentie in plaats van familie of school.
📉 Vervreemding, onzekerheid en nieuwe identiteiten
Volgens Benis worden jongeren tegenwoordig gevormd door online platforms die nieuwe waarden creëren. Dit leidt tot een dubbele identiteit: één in de fysieke wereld en één in de virtuele sfeer. “De sociale bindingen verlopen via digitale signalen: likes, reacties, blokkeren of rapporteren zijn de nieuwe vormen van sociale interactie.”
Hij waarschuwt voor de opkomst van “digitale vervreemding”, waarbij jongeren hun plaats in de maatschappij verliezen. “Ze raken ontworteld, cultureel verward en ontwikkelen hybride identiteiten,” aldus Benis. In extreme gevallen leidt dit tot psychologische problemen, eetstoornissen of zelfverminking – zoals recent in Frankrijk, waar TikTok aanleiding gaf tot parlementaire onderzoeken.
🧬 Een nieuwe sociologie voor een nieuwe tijd?
De studie roept op om klassieke sociologische modellen te herzien. “Zijn bibliografische bronnen nog voldoende, of moeten we evolueren naar mediagrafie?”, vraagt Benis zich af. Hij stelt drie uitgangspunten voor: sociale media als nieuwe opvoedingsarena, analyse van virtuele versus reële waarden, en een hybride benadering van veldonderzoek – tussen online en offline werelden.
📲 Van ouders naar algoritmes
De opvoeding is, volgens Benis, “wild en ongecontroleerd” geworden. Jongeren vertrouwen op zoekmachines en AI voor hun wereldbeeld, terwijl het gezin op afstand staat. Dit leidt tot “verloren burgerzin en normvervaging” – een generatie die geografisch én identitair vervreemd is.
De analyse stelt de beleidsmakers voor nieuwe uitdagingen: Hoe bewaken we het maatschappelijk weefsel in een tijdperk van algoritmische opvoeding en digitale sociale bindingen? Een dringende oproep tot reflectie én actie.
