Gestructureerd bedelen overspoelt Marokkaanse straten: experts slaan alarm

Met de komst van de zomer, de terugkeer van de Marokkaanse diaspora en een toestroom van toeristen naar het land, neemt een verontrustend fenomeen opnieuw toe in zichtbaarheid: georganiseerde bedelarij. Van hoofdstraten en cafés tot markten, moskee-ingangen en verkeerslichten — de aanwezigheid van bedelaars is alomtegenwoordig. Het tast niet alleen het straatbeeld aan, maar schaadt ook het sociale en economische imago van Marokko.

Negatieve impact op toerisme en imago

De terugkerende beelden van bedelende kinderen, ouderen of vrouwen creëren een negatief beeld bij toeristen en terugkerende Marokkanen. In sommige gevallen is de aanpak zelfs opdringerig of agressief. Dit versterkt de indruk van sociale onrechtvaardigheid en gebrek aan doeltreffend sociaal beleid.

Een complexe, georganiseerde praktijk

Volgens Mohamed Nahili, voorzitter van de organisatie “Alternatieven voor Kinderen en Jeugd” en expert in sociale bescherming, is bedelarij in Marokko niet langer een individueel of tijdelijk gedrag. Het is een georganiseerde en zorgwekkende praktijk geworden, vaak aangestuurd door netwerken die kwetsbare groepen zoals kinderen, vrouwen, ouderen en mensen met een beperking uitbuiten.

Hij benadrukt dat eerdere studies, waaronder een nationaal onderzoek van het ministerie van Sociale Ontwikkeling, aantonen dat meer dan 62% van de bedelaars dit op professionele basis doet. “Het gaat dus niet alleen om armoede, maar om georganiseerde uitbuiting en winstbejag,” aldus Nahili.

Kinderen en gehandicapten als doelwit

De inzet van kinderen bij het bedelen, vooral aan verkeerslichten, of het bewust ensceneren van lichamelijke beperkingen, is volgens Nahili een ernstige schending van de menselijke waardigheid. “We zien situaties waarin kinderen gedwongen worden om te bedelen, en mensen doen zich voor als ziek of gehandicapt om medelijden op te wekken.”

Oproep tot strengere wetgeving en structurele oplossingen

Nahili pleit voor strengere straffen tegen netwerken die kwetsbare groepen uitbuiten. Hoewel het Marokkaanse strafwetboek (artikelen 326-330) hiervoor een wettelijk kader biedt, ontbreekt het volgens hem aan handhaving en terreinopvolging. Tegelijk waarschuwt hij dat een puur repressieve aanpak niet volstaat: “We hebben een allesomvattende sociale bescherming nodig, met gezondheidsdekking, directe steun aan arme gezinnen en re-integratieprogramma’s voor bedelaars.”

Ook de versterking van kinderbeschermingseenheden in de regio’s is volgens hem cruciaal, samen met duurzame economische en sociale steunprogramma’s voor kwetsbare families.

Verantwoordelijkheid van de samenleving

Nahili wijst erop dat ook burgers verantwoordelijkheid dragen. “Willekeurige giften in de straat helpen niet, ze versterken juist de netwerken die deze praktijk in stand houden. We roepen iedereen op om hulp te geven via erkende kanalen en betrouwbare maatschappelijke initiatieven.”

Bezorgdheid in aanloop naar het WK

Hicham Ayoub, voorzitter van de vereniging Angham voor Cultuur en Ontwikkeling, benadrukt het negatieve effect van deze beelden in het licht van de naderende organisatie van het WK in Marokko. “Dit is een gouden kans voor Marokko, maar de zichtbaarheid van bedelarij kan het internationale imago van het land schaden, vooral wanneer kinderen worden ingezet.”

Volgens Ayoub moeten het maatschappelijk middenveld en de overheid samenwerken om alternatieven te creëren voor kwetsbare groepen. Hij maakt onderscheid tussen georganiseerde bedelarij door criminele netwerken en spontane bedelarij als gevolg van migratie vanuit landelijke gebieden.

Meer dan repressie nodig

Ayoub roept de overheid op om meer steun te geven aan opvangcentra en sociale initiatieven. “Sociale bescherming moet centraal staan in het nationale beleid tegen bedelarij, vooral wat betreft kinderen en daklozen. De repressieve aanpak moet pas komen nadat preventieve en structurele oplossingen zijn uitgewerkt.”

Hij besluit: “Het WK organiseren is geen doel op zich, maar een kans om onze infrastructuur en sociale vooruitgang te versnellen. Het is een kans die we niet mogen verspelen.”